Soms kan een preek uit 2026 heel ouderwets zijn.
Alsof Jezus nog moet komen, gekruisigd worden en op moet staan.
Van vóór Christus dus.
Soms kan een preek uit 1525 heel actueel zijn.
Ik lees een preek van een vogelvrijverklaarde man.
Op moment van preken is hij in de ban gedaan door vrome godsdienstige mensen.
Hij zegt namelijk dat je zalig wordt door het geloof alleen.
Niet door werken.
Zij zeggen: “Alleen door het geloof? Dat gaat wel heel makkelijk…”.
“Je moet wel… Je mag niet…”.
Hij zegt:
“Alle leden hebben hun eigen taak in het lichaam, eenvoudig omdat zij daarvan deel uitmaken. Geen enkel lichaamsdeel is echter een lid omdat het door eigen werk verdiend heeft een deel van het lichaam te worden. Het is alleen door de geboorte een lichaamsdeel geworden, nog voordat het iets deed of kon doen. Het vervult zijn taak juist omdat het reedstot een lichaamsdeel is gemaakt; het wordt geen lichaamsdeel doordat het tevoren zijn werk heeft gedaan. Daarom ontvangt het zijn bestaan en al zijn vermogens om niet, van het lichaam, zonder enig eigen werk.
Daarna echter gebruikt het lichaam de werkzaamheden van ieder lid voor wat het nodig heeft. Het oog is geen oog geworden omdat het uit zichzelf kon zien en daardoor verdiende in het lichaam te worden opgenomen en een oog te zijn. Nee, het ontving eerst van het lichaam zijn bestaan en zijn bijzondere vermogen, waardoor het kan zien. Daarom kan het zich er allerminst op beroemen dat het door zijn gezichtsvermogen – zijn bijzondere eigenschap – verdiend heeft in het lichaam te worden opgenomen en een oog te worden. Integendeel, het heeft deze eer en dit voorrecht geheel en alleen door zijn geboorte ontvangen, zonder enig werk van zichzelf.
Zo kan ook geen enkele christen zich erop beroemen dat hij door zijn eigen werken een lidmaat van Christus is geworden en door het gemeenschappelijke christelijke geloof met de andere christenen verbonden is. Evenmin kan iemand enig werk doen waardoor hij een christen wordt. Een mens doet goede werken omdat hij door het geloof en de nieuwe geboorte reeds een christen is geworden, geheel zonder enige verdienste van zichzelf.
Het staat daarom vast dat goede werken geen christenen maken, maar dat christenen goede werken doen. Zo maakt ook de vrucht de boom niet, maar brengt de boom de vrucht voort. En het zien maakt het oog niet, maar het oog brengt het zien voort. Kortom: de oorzaak moet er altijd zijn vóór het gevolg. Het gevolg brengt de oorzaak niet voort, maar de oorzaak brengt het gevolg voort.
Als alle goede werken tezamen een mens dus niet tot een christen kunnen maken, verwerven zij ook Gods genade niet, wissen zij geen enkele zonde uit en verdienen zij evenmin de hemel. Want niemand ontvangt deze weldaden dan alleen een christen. En ook een christen zelf bezit deze weldaden niet door enig werk, maar omdat hij een lidmaat van Christus is. Dat wordt hij alleen door het geloof in Gods Woord.”
