Afgelopen zaterdag vindt het Gouds Geschiedenis Festival plaats in de Sint-Jan.
Voorafgaand aan het festival kun je deelnemen aan een stadswandeling rond het thema ‘Hofjes’.
Hoe aanlokkelijk mij dat ook klinkt, de neiging om mee te strompelen weersta ik.
“Choose your battles” voegde doctor Van der Meulen me ooit toe.
Hij had een liefdevol oog en open oor.
Om twee uur wordt het festival ‘spectaculair’ en ‘muzikaal’ geopend.
Nou ja, twee fanfares spelen vol verve hun lied.
Na toespraken door o.a. de Goudse burgemeester wordt de nieuwe Canon van Gouda gepresenteerd.[i]
Bij die canon is een spel gemaakt die leden van de Historische Vereniging Die Goude gratis mogen afhalen bij een stand van Die Goude.
Mijn naam wordt daarbij direct doorgekrast op een groot vel papier, zodat ik een half uur later geen tweede spel kan gaan halen.
Er zijn komende week toch geen verjaardagen.
Na de centrale opening kun je de diverse vensters bekijken.
In de omgang van de kerk staan daarom tal van kramen en zijn “vakken” vrijgemaakt.
Zo kun je vanuit een hoogwerker oog in oog komen met Philips II.
Ik houd het bij opkijken.
De koning van Hispanje heb ik sowieso altijd geëerd.
Je kunt de nieuwste Goudse kaas proeven: de Marokkaas.
Ervaren hoe bodemdaling voelt.
Leren schrijven met een ganzenveer, enzovoorts.
Wij besluiten allereerst te luisteren naar een verhaal over vrouwen in de Goudse vrouwengevangenis.
Nu heet het gebouw Casimirschool.
Aan de Groeneweg is het leven is geen pretje.
Veel gevangen overlijden dan ook.
Ze worden begraven op – wat we nu noemen – de oude begraafplaats aan de Bosweg c.q. de Vorstmanstraat, c.q. de Prins Hendrikstraat.
De meneer vertelt van een mevrouw die in geldnood zit.
Ze haalt haar huis leeg en brengt haar spullen bij haar moeder.
Vervolgens zet ze haar huis in brand.
Zo probeert ze het verzekeringsgeld te innen.
Haar plan mislukt en ze wordt veroordeeld tot de doodstraf.
De doodstraf wordt genadig (gratie) omgezet in gevangenisstraf in Gouda.
Daar sterft ze.
We bekijken diverse stands en lopen naar de lezing over de Goudse Catechismus en Herman Herberts.
Die blijkt echter even op zich te laten wachten vanwege het geluid dat een naburig venster produceert.
We lopen daarom maar door.
Gaan samen op de foto met een Gouds kaasmeisje.
Dan lopen we naar glas 1 en “het graf” van Coornhert.
Coornhert himself houdt er een korte lezing in de ‘ik-vorm’.
Na afloop vraagt iemand “Wat deed die Coornhert eigenlijk?”
Weer een ander zegt “Interessant. Nooit geweten”.
Op zo’n moment besef je hoe goed het is dat er een Goudse canon is.
Hoe weinig je eigenlijk zelf weet.
Maar ook hoeveel kennis vaak verondersteld wordt.
Ook door mij.
Daarbij kun je mijmeren over “Waarom hebben sommige personen of gebeurtenissen wel een venster gekregen an anderen niet?”.
“In ieder geval staan en Korte Akkeren en de Goudse Catechismus en Coornhert erin”, mompel ik tevreden.
Alhoewel.
Coornhert werk is vrij onbekend.
De inhoud van de Goudse Catechismus is – denk ik – totaal onbekend.
De inhoud van de Heidelberger trouwens ook.
De termen Remonstranten en Contraremonstranten zeggen velen niets.
De Dordtse Leerregels idem.
Er schijnen zelfs predikanten te zijn die zich degelijk wanen, anderen ernstig vermanen en vervolgens de dwalingen die de Leerregels benoemen verkondigen als goddelijke waarheid.
We lopen naar huis.
Al lopend bedenk ik dat geschiedenis ook kiezen is.
“Is neutrale geschiedschrijving überhaupt mogelijk?”
Toch kan geschiedenis verrassend actueel kan zijn.
Hoe zingt Spinvis het ook alweer?
Geschiedenis herhaalt zich nooit, maar rijmt altijd een keer.
We komen thuis.
Haal de telefoon uit mijn jas en zie allerlei push-up berichtjes.
Israël…
[i] Zie https://www.canonvannederland.nl/nl/zuid-holland/gouda, d.d. 2026-03-02.
Goudse pelgrim 