Preek over Mattheüs 18:21-35 gehouden bij het Heilig Avondmaal op 30 augustus in de Dorpskerk in Vreewijk (Nieuwegein).
Gemeente van onze Heere Jezus Christus,
Ik weet niet of je het herkent.
Maar er zijn mensen die eigenlijk nooit vragen hebben.
Ze weten alles al…
Petrus legt vandaag een vraag op tafel.
Hij leerde eerder al van Jezus bidden “Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij vergeven wie ons iets schuldig is”.
Hij hoorde toen Jezus al zeggen:
“Als jullie anderen hun misstappen vergeven, zal jullie hemelse Vader ook jullie vergeven.
Maar als je anderen niet vergeeft, zal jullie Vader jullie je misstappen evenmin vergeven”.
Nu vraagt Petrus aan Jezus:
“Heer, als mijn broeder of zuster tegen mij zondigt, hoe vaak moet ik dan vergeving schenken?
Tot zevenmaal toe?”[i]
Let op!
Een broeder of zuster!
Niet een vijand.
Ik denk dat daarmee ook sprake is van berouw bij degene die om vergeving vraagt.
In Lukas 17 zegt Jezus: “Als ze zevenmaal op een dag tegen je zondigen en zevenmaal naar je terugkeren en zeggen: “Ik heb berouw,” dan moet je hun vergeven.”
Hier vraagt Petrus:
“Hoe vaak moet ik vergeving schenken?
Tot zevenmaal toe?”[ii]
Ik denk dat Petrus denkt dat hij vrij royaal is.
Met zevenmaal wel redelijk goed zit.
Zeven keer vergeving schenken.
Dat is toch best lief?
Een teken van vergevingsgezindheid.
Van liefde.
Van geduld, barmhartigheid.
Toch?
Eén keer is al netjes.
Twee keer heel netjes.
Maar zeven keer, dat is toch ruim en royaal?
Jezus antwoordt: “Niet tot zevenmaal toe, zeg Ik je, maar tot zeventig maal zeven”. [iii]
Zeventig maal zeven.
Dat moet je niet uit gaan rekenen (490).
Jezus bedoelt: Ga niet tellen!
Raak de tel kwijt.
Je moet – als het om vergeven gaat – de tel kwijtraken.
Zodra wij gaan tellen, gaat het fout.
“Het moet niet gekker worden.
Dit is nu al de derde keer.”
Of
“Doe je het alweer… Draaideurcrimineel!”
Jezus roept elke volgeling op, ook jou niet te worden als een boekhouder.
Een boekhouder met een telraam.
Of rekenmachine.
Vanmorgen zegt Hij tegen jou en mij:
“Leef niet vanuit het telraam, maar vanuit de genade”.
“Je moet de tel kwijtraken”.
Dan vertelt Jezus een gelijkenis.
Een koning gaat afrekenen met zijn dienaren.
Daar komt een man.
Hij is de koning tienduizend talent schuldig.
Een talent is ongeveer 30 kilo zilver en staat gelijk aan 6000 denariën, dat wil zeggen 6000 daglonen.
Dat zijn – bij een werkweek van zes dagen – 1000 werkweken.
Dat is 19,23 jaar…
De man moet betalen.
Nu! Maar hij heeft niets.
Nou ja, wel iets: een grote schuld.
Omdat hij niets kan terugbetalen, geeft zijn heer bevel dat de man samen met zijn vrouw en kinderen en alles wat hij bezit verkocht moet worden, zodat de schuld kan worden ingelost.
De man werpt zich aan de voeten van zijn heer en smeekt hem: “Heb geduld met mij, ik zal u alles terugbetalen.”
Maar dan gebeurt het wonder.
De koning wordt innerlijk met ontferming bewogen.
En hij scheldt hem de schuld kwijt.[iv]
Alles.
Niet een deel.
Hij zegt niet: “Begin maar vast met 20 talenten.
Als je dat elke maand doet, dan heb je maar 500 maanden nodig.
Ik zal het ff voor je uitrekenen.
500:12 is 41 jaar en 8 maanden.
Hup vort… Geld verdienen.
Ingerukt mars, stofwolk…”
Nee.
De schuld wordt kwijtgescholden.
Onthoud: Het Evangelie begint niet met de vraag: “Wat moet ik allemaal doen om het goed te maken”.
Maar bij “done”, gedaan.
Genade!
“Hoeveel heeft God mij vergeven?”
Om na vergeving te zingen:
Wat zal ik, met Gods gunsten overlaân,
Dien trouwen HEER voor Zijn genâ vergelden?
Ik ben degene die Hem tienduizend talent schuldig is.
Schuld, zonde.
Dat is toch de ontdekking van ieder mens die voor God komt te staan?
Weet je nog?
Zondag 2, 3 en 4?
Ik merk aan de uitgang ook wel dat die preken over Zondag 2, 3 en 4 velen niet meevielen…
Misschien denk jij vanmorgen ook dat het met ons, met jou wel meevalt.
Ik zondaar?
Ik ben geen moordenaar.
Geen dief.
Geen leugenaar.
O.
Heb je ooit wel eens beseft hoe heilig God is?
En wie jij ten diepste bent?
Voor God hebben wij geen rekening waarop onderaan staat: “Maar een klein bedragje te voldoen”.
Jij en ik staan met lege handen.
En juist daar begint de genade.
De Avondmaalstafel is geen tafel voor mensen die alles op orde hebben.
Het is een tafel voor mensen die weten:
Er is voor mij betaald.
Daarom mag ik hier zitten.
Wat ik zelf niet kon (betalen), heeft Jezus voor mij betaald.
Hij heeft mijn schuld niet een beetje kleiner gemaakt.
Hij heeft mijn schuld gedragen.
Aan het kruis.
Aan het kruis wordt zichtbaar wat genade kost.
De gelijkenis gaat verder.
De man die zojuist alles kwijtgescholden is, komt buiten.
Hij ontmoet iemand die hem honderd penningen schuldig is.
Een schijntje vergeleken met de schuld die hem kwijtgescholden is.
Hij grijpt hem echter bij de keel.
“Betaal me alles wat je me schuldig bent!”
Hij heeft genade gekregen, maar leest de ander ongenadig alleen de wet.
Wel genade gekregen, maar er niet uit en naar leven.
Hoe zit dat bij jou?
Bij mij?
We leven van Gods vergeving.
Zijn we zelf vergevingsgezind?
Of stiekem toch wraakzuchtig?
Vergeven betekent toch ook:
“Ik laat de wraak los…
Het oordeel is in Gods hand”?
Soms duurt het lang voordat we zover zijn.
Vergeven kan soms een lange weg zijn.
Maar Jezus zegt: kijk eerst naar jezelf.
Kijk naar die tienduizend talenten.
Kijk naar Golgotha.
Kijk naar Hem Die voor zondaren bidt: “Vader, vergeef het hun…”
En dan zegt Jezus: “Had jij dan geen medelijden moeten hebben met je mededienaar, zoals ik medelijden had met jou?”.
Daar ligt de volgorde.
Niet: Ik vergeef, dus God zal mij vergeven.
Maar: God heeft mij vergeven; daarom leer ik vergeven.
Vergeving is gave en opgave.
Gave.
Ik kan mijn schuld niet betalen.
Niet met geld, niet met goede werken.
Mijn schuld betalen, dat doet Jezus.
En opgave.
De genade die mij vrijspreekt, maakt mij niet hard tegenover mijn naaste.
Genade maakt gunnend en gul.
Wij krijgen zo een klein stukje brood.
Een klein beetje wijn.
Dat is:
Christus voor mij!
Mijn schuld gedragen.
Mijn zonde vergeven.
Mijn toekomst veilig in Zijn handen.
Een toekomst vol van hoop!
Daarom mag ik vandaag van die tafel opstaan met een andere houding tegenover mijn broeder en zuster.
Misschien is er iemand die je vandaag mag vergeven.
Vergeven, omdat je zelf van vergeving leeft.
Genade geven, omdat je zelf genade ontvangen hebt.
Petrus vraagt:
“Heer, als mijn broeder of zuster tegen mij zondigt, hoe vaak moet ik dan vergeving schenken?
Tot zevenmaal toe?”[v]
Het antwoord is…
Zolang je zelf de genade leeft.
Zolang je zelf elke dag bidt:
“Vergeef ons onze schulden,
zoals ook wij vergeven
wie ons iets schuldig is.”
Ja mag genade ontvangen en genade doorgeven.
Je moet de tel kwijtraken.
Raak de tel kwijt.
Amen.
[i] Petrus en de discipelen waren op de hoogte van wat Jezus leert over de noodzaak om anderen te vergeven (zie Mattheüs 6:12-15).
[ii] Petrus en de discipelen waren op de hoogte van wat Jezus leert over de noodzaak om anderen te vergeven (zie Mattheüs 6:12-15).
[iii] M.J. Paul schrijft: “Zeven is een symbolisch getal en wordt bij Kaïn vermeld (Gen. 4:15). Zijn nakomeling Lamech maakt hier zeventig keer zeven (of zevenenzeventig) van (Gen. 4:24). Hiermee gebruikt Jezus het aantal keren van de ‘wraak van Lamech voor het aantal keren vergeving. De inhoud sluit ook aan bij Sirach 28:2-7, waar onder meer staat: ‘Vergeef je naaste het onrecht dat hij deed, dan worden, als je bidt, ook jou je zonden vergeven.’
De latere Talmoed verklaart: ‘Allen die barmhartig handelen tegenover hun medemensen zullen barmhartig behandeld worden door de hemel, maar allen die niet barmhartig handelen tegenover hun medemens zullen niet barmhartig behandeld worden door de hemel’ (b. Shabbat 151b).’”
[iv] Op andere plaatsen in het Nieuwe Testament komt naar voren dat vergeving van zonden gebeurt om Jezus’ wil (Rom. 5:15; 1 Petr. 3:18).
[v] Petrus en de discipelen waren op de hoogte van wat Jezus leert over de noodzaak om anderen te vergeven (zie Mattheüs 6:12-15).
Goudse pelgrim 