Preek over Mattheüs 21:33-43, gehouden op 8 november 2026 in de Meentkerk in Huizen.
Gemeente van onze Heere Jezus Christus,
We leven richting Kerst.
Het wordt vroeger donker.
De verwarming gaat weer aan.
De wind waait door de bomen.
Voor je het weet zingen we “Stille nacht…”.
Toch neemt Jezus ons vanmorgen mee naar de stille Week.
Naar Goede Vrijdag.
Naar Zijn eigen dood.
En naar Pasen!
Dat mag ons vanmorgen opvallen.
Wij, hier in de kerk, leven na Goede Vrijdag.
Na Pasen.
Na Hemelvaart.
Na Pinksteren.
Wij leven naar de wederkomst van Jezus Christus!
Soms vragen mensen zich af: “Waar moet het heen met deze wereld?”.
Wij weten: het gaat naar de toekomst van onze Heere Jezus Christus.
Hij komt!
Vanmorgen komt er een vraag op ons af.
Wat doen we eigenlijk nu met Jezus?
Wat doe je eigenlijk met Hem?
Vanmorgen horen we dat je heel godsdienstig kunt zijn.
Druk in de weer met godsdienst en geloof.
Je kunt zelfs hard werken in Gods wijngaard.
Maar ondertussen de Eigenaar buiten de deur houden.
Zijn Zoon buiten de deur zetten.
—
We zijn in Jeruzalem.
Jezus komt eraan.
Mensen spreiden hun mantels uit op de weg.
Anderen leggen mantels en takken op de weg.
Weer anderen zwaaien met palmtakken.
“Hosanna voor de Zoon van David! Gezegend Hij die komt in de naam van de Heer. Hosanna in de hoogste hemel!”
Als een koning wordt Jezus binnengehaald.
Als een koning rijd Jezus Jeruzalem in.
Hij gaat de tempel binnen.
Het huis van Zijn Vader.
Daar keert Hij de tafels van de geldwisselaars om.
Hij jaagt de handelaren naar buiten.
Niemand houdt Hem tegen.
Hij geneest blinden en kreupelen.
Een Koning Die niet alleen gezag heeft, maar ook met ontferming bewogen is.
Als een goede herder…
Maar…
De geestelijk leiders ergeren zich.
Ze ergeren zich aan Zijn optreden.
Aan Zijn wonderen.
Aan Zijn woorden.
Ze ergeren zich aan kinderen die “Hosanna!’ riepen.
Ze ergeren zich aan Jezus Zelf.
In het huis van de Vader blijkt Jezus niet echt welkom.
Dan vertelt Jezus een gelijkenis.
Er was eens… een landeigenaar.
Hij legde een wijngaard aan.
Zette er een omheining omheen.
Hij groef een wijnpers.
Bouwde een toren.
Alles was aanwezig.
Kosten, noch moeiten gespaard.
Vervolgens verhuurde de landheer de wijngaard aan pachters en vertrok naar het buitenland.
Die pachters boften.
Een mooie wijngaard.
Ze hoefden er niks aan te doen.
Ze hoefden alleen maar te zorgen voor goede vruchten.
Ze moesten natuurlijk niet vergeten dat de wijngaard niet van hen was.
Dat ze pachters waren.
Geen eigenaars.
Gemeente, de mensen die toen naar Jezus luisterden, zullen meteen gedacht hebben aan Jesaja 5, wat we zojuist ook lazen.
In Jesaja 5 vertelt de HEERE ook over een wijngaard.
Zijn wijngaard.
Het volk Israël.
De HEERE heeft Zijn volk uit Egypte bevrijd.
Hij heeft hun een land gegeven.
Hij heeft hen beschermd en verzorgd.
Wat heeft de HEERE eigenlijk niet voor Zijn volk gedaan?!
Daarom verwacht Hij vrucht.
Recht en gerechtigheid.
Liefde en trouw.
Een leven naar Zijn geboden.
Als de landheer, de eigenaar knechten stuurt om de opbrengst van de wijngaard op te halen, gaat het mis.
De ene knecht wordt geslagen.
De andere knecht vermoord.
Een derde gestenigd.
Je moet het lef maar hebben.
En wat doet de eigenaar?
Hij stuurt opnieuw knechten.
Zelfs meer dan de eerste keer.
Maar… weer worden ze mishandeld en gedood.
Zo is het ook gegaan met Gods profeten.
Denk aan Jeremia.
Denk aan Zacharia.
Denk aan al die boodschappers die het volk als het afgedwaald was, terugriepen.
De HEERE bleef spreken.
Hij bleef waarschuwen.
God bleef roepen.
De HEERE is geduldig…. (Nahum 1:3).
Mensen hardleers…
Onwillig…
Dwars…
Gemeente, laten we maar niet naar te snel naar Israël wijzen.
Vandaag komt de vraag namelijk ook naar ons toe:
“Van wie is jouw leven eigenlijk?”.
Is jouw leven van jezelf?
Ben jij zelf de eigenaar?
Bepaal je zelf wat je met je leven doet?
Met je tijd?
Je geld?
Je mogelijkheden?
Je gezondheid?
Je toekomst?
Of weet je dat je dat allemaal ontvangen hebt?
Dat je leeft van wat God geeft?
Dat je Hem verantwoording schuldig bent?
Ook wij hebben de neiging onszelf als eigenaar te beschouwen.
Mijn leven.
Mijn plannen.
Mijn toekomst.
Mijn wil.
Maar…
Ons leven is niet van ons.
De wijngaard evenmin…
Alles is van Hem.
Er gebeurt iets onbegrijpelijks.
De eigenaar stuurt zijn zoon.
Zijn eigen zoon!
Hij heeft al zijn knechten verloren.
De ene werd geslagen.
De andere vermoord.
Weer een ander gestenigd.
En toch…
De eigenaar stuurt zijn zoon.
“Voor mijn zoon zullen ze toch wel ontzag hebben”.
Maar als de pachters de zoon zien aankomen, zeggen ze tegen elkaar: “Dat is de erfgenaam! Kom, laten we hem doden en zo zijn erfenis opstrijken!”.
Hoor je het?
Ze herkennen hem.
Ze weten wie hij is.
Juist daarom moet hij weg.
Ze willen de wijngaard.
Ze willen de opbrengst.
Ze willen de erfenis.
Maar de zoon willen ze niet.
De erfenis wel.
De erfgenaam niet.
Dan grijpen ze de erfgenaam.
Ze gooien hem buiten de wijngaard.
En doden hem.
Gemeente, begrijp je wat Jezus hier vertelt?
Jezus vertelt zijn eigen levensverhaal.
Jezus is de Zoon.
De Zoon van de Vader.
God de Vader heeft door de eeuwen heen Zijn profeten gezonden.
Tenslotte zendt Hij Zijn eigen Zoon.
Dus, niet zomaar een boodschapper.
Niet de zoveelste profeet.
Nee, Zijn Zoon!
En wat doen de mensen?
Ze willen Hem niet.
“Weg met Hem!”.
“Kruisig Hem!”.
Buiten Jeruzalem zal Jezus sterven.
Jezus vertelt deze gelijkenis niet omdat Hij nog niet weet wat Hem te wachten staat…
Integendeel.
Hij weet het precies.
Hij wordt niet verrast en is ook niet verrast door wat er op Goede Vrijdag allemaal gebeurt.
Vrijwillig gaat Hij de weg naar het kruis.
Zijn leven wordt Hem niet zomaar ontnomen.
Hij geeft het!
Jezus is geen martelaar, maar de Middelaar!
Hij gaat de weg van het kruis.
Niet omdat mensen sterker zijn dan Hij.
Maar omdat Zijn liefde sterker is dan de haat van mensen.
En nu komt de vraag naar ons toe.
Wat doen wij met de Zoon?
Wat doe jij met Jezus?
Je kunt een fatsoenlijk mens zijn.
Godsdienstig.
Keurig levend.
Je kunt de Bijbel kennen.
Je inzetten voor allerlei goede dingen.
En toch zonder Jezus leven.
Dat is de aangrijpende werkelijkheid van deze gelijkenis.
De pachters willen alles hebben wat de eigenaar heeft.
Maar de zoon moet verdwijnen.
Dat is precies wat zonde is. Zonder…
Wij willen het leven.
Wij willen gezondheid.
Wij willen geluk.
We willen een goede toekomst.
Maar willen we ook de Zoon?
Of moet Hij vooral niet te veel te zeggen hebben?
Niet over onze keuzes.
Niet over ons geld.
Niet over onze relaties.
Niet over onze verlangens.
Niet over ons leven.
Want dan komt Hij wel erg dichtbij.
Dan is geloven niet meer vrijblijvend.
Dan kunnen we Hem niet netjes op zondag in de kerk laten staan. Of zitten…
Dan vraagt Hij namelijk ons hele leven.
Toch is Hij niet gekomen om ons het leven af te nemen!
Hij is gekomen om ons het leven te geven.
Jezus vraagt aan Zijn hoorders:
“Wanneer nu de eigenaar van de wijngaard komt, wat moet hij dan met die wijnbouwers doen?”
Het antwoord is duidelijk:
“Hij moet die ellendelingen een ellendige dood laten sterven en de wijngaard verpachten aan andere wijnbouwers, die de vruchten wel aan hem afdragen wanneer het daar de tijd voor is”.
De hoorders spreken daarmee hun eigen oordeel uit.
Jezus richt Zich op de geestelijke leiders van Zijn volk.
Zij hebben Gods wijngaard mogen verzorgen.
Maar zij weigeren Zijn Zoon te erkennen.
Dan zegt Jezus dat het Koninkrijk van God van hen zal worden weggenomen en gegeven aan een volk dat de vruchten ervan voortbrengt.
Dat is een ernstig oordeel.
Maar pas op, gemeente.
Denk nu niet dat Jezus hier eenvoudig zegt dat de Joden worden afgeschreven en dat wij christenen hun plaats innemen.
Jezus Zelf is een Jood.
Zijn discipelen zijn Joden.
De eerste christelijke gemeente bestaat uit Joden.
Nee, het gaat om de vraag wat mensen met de Zoon doen.
Daarom komt deze gelijkenis ook tot de kerk van vandaag.
Wij zijn niet automatisch betere pachters dan Israël.
Ook de kerk kan druk bezig zijn met van alles en nog wat en ondertussen de Eigenaar vergeten.
Ook wij kunnen bezig zijn met Gods werk, zonder werkelijk uit Christus te leven.
Jezus haalt Psalm 118 aan.
“De steen die de bouwers afkeurden
is de hoeksteen geworden.
Dankzij de Heer is dit gebeurd,
wonderbaarlijk is het om te zien.”
Een wonderlijke overgang.
Eerst een wijngaard.
Dan een vermoorde zoon.
En nu een steen.
Een steen die door de bouwlieden is bekeken.
Beoordeeld.
Afgekeurd.
Niet geschikt!
Weg ermee!
Zo hebben de geestelijk leiders Jezus beoordeeld.
Niet geschikt!
Niet onze, niet de Messias.
Weg met Hem!
Op Goede Vrijdag lijkt het dan ook gedaan met Hem.
Daar hangt Hij.
Aan het kruis.
Buiten de stad.
Verworpen door mensen.
Bespot.
Gekruisigd.
Gestorven.
Begraven
Einde verhaal?
Nee!
Want het wordt Pasen!
God wekt Zijn Zoon op uit de dood!
En die Steen, die mensen hadden weggegooid, maakt God tot Hoeksteen.
Op Hem bouwt God Zijn gemeente.
Ook in Huizen.
Op Hem, op Jezus rust het Koninkrijk.
Op Hem mag ook jouw leven rusten.
Mensen zeiden: “Weg met Hem!”.
God zegt: “Op Hem zal ik bouwen!”.
Daarom ook die woorden in Psalm 118:
“Dankzij de Heer is dit gebeurd,
wonderbaarlijk is het om te zien.”
Wonderlijk!
Dat is het.
Wie had dit ooit kunnen bedenken?
Wie had ooit kunnen bedenken dat God juist de verworpen Jezus tot fundament van Zijn Koninkrijk maakt?
Dat de Gekruisigde de Opgestane is?
Dat de Gestorvene leeft?
En dat zondaren bij Hem het leven vinden?
Dat is Evangelie.
Niet wat mensen voor elkaar krijgen.
Maar wat God doet!
Niet wat jij moet.
Maar wat Hij doet!
En nu wil ik nog even terug naar de ene woord uit de gelijkenis.
Erfgenaam.
De pachters, de wijnbouwers zeggen:
“Dat is de erfgenaam! Kom op, laten we hem doden en zo zijn erfenis opstrijken”.
Ze willen erfgenaam worden door de zoon uit de weg te ruimen.
Wel de erfenis, niet de zoon.
Maar luister nu eens naar het wonder van het Evangelie: Door mensen aan en met Zijn Zoon te verbinden, maakt God mensen tot erfgenaam.
Paulus schrijft in o.a. Romeinen 8 dat wij, als wij kinderen van God zijn, ook erfgenamen zijn.
Erfgenamen van God.
En mede-erfgenamen van Christus.
Hoor je dat?
Mede-erfgenamen.
Wat een wonder!
Wij hadden en hebben geen recht op die erfenis.
Wij hebben die erfenis niet verdiend.
Wij kunnen die erfenis ook niet opeisen.
Nee, Jezus Christus heeft die erfenis voor ons verworven.
Hoe zijn wij erfgenamen geworden?
Door ons best te doen?
Door zo vroom mogelijk te leven?
Door veel goede werken te doen?
Nee!
Uit genade.
Paulus schrijft in Titus 3 dat God ons zalig gemaakt heeft.
Niet op grond van onze rechtvaardige werken, maar vanwege Zijn barmhartigheid.
Opdat wij, gerechtvaardigd door Zijn genade, erfgenamen zouden worden van het eeuwige leven.
Gerechtvaardigd door Zijn genade!
Niet door onze prestaties.
Niet door onze vroomheid.
Niet door onze vruchtbaarheid.
Maar door Jezus Christus!
De wijnbouwers wilden de erfenis zonder de zoon.
Wij ontvangen de erfenis dankzij de Zoon!
En dan verandert er iets…
Want als je weet dat je van Christus bent, dan geeft dat toch ontspanning. Dan hoef je toch niet langer het gewicht van je leven te dragen?!
Dan weet je: Hij draagt mij!
Mijn leven ligt in Zijn handen.
Mijn toekomst ligt vast in Hem.
Mijn sterven wordt zelfs erven!
Niet omdat ik zo goed geloof.
Maar omdat Hij zo’n goede Zaligmaker is!
Nu moet ik daar nog wel iets bij zeggen.
Er is namelijk iets, dat ik heb laten liggen tot dusver.
Maar ik moet dat wel bespreken: de vruchten.
Want Jezus zegt dat het Koninkrijk gegeven zal worden aan een volk dat de vruchten ervan voortbrengt.
Vruchten!
We kunnen en mogen er niet omheen.
Johannes de Doper had het al gezegd:
“Breng dan vruchten voort in overeenstemming met de bekering”.
Paulus schrijft ook over vrucht. De vrucht van de Geest.
Liefde.
Vreugde en vrede.
Geduld.
Vriendelijkheid en goedheid.
Geloof.
Zachtmoedigheid.
Zelfbeheersing.
Als God naar jouw en mijn leven kijkt…
Wat ziet Hij dan?
Is er liefde?
Is er vreugde en vrede?
Is er geduld?
Is er vriendelijkheid en goedheid?
Geloof?
Zachtmoedigheid?
Zelfbeheersing?
Is er iets van Jezus zichtbaar in jouw leven?
Dat is geen onbelangrijke vraag, gemeente.
Maar pas wel op…
Want voor je het weet ga je naar jezelf kijken om te ontdekken of je wel genoeg vrucht draagt.
En daar word je of hoogmoedig van, of moedeloos.
Hoogmoedig of moedeloos.
Hoogmoedig als je gaat denken “Nou de Heere mag wel blij zijn met zo’n dienstknechtje als ik…”.
Je kent de gelijkenis van de Farizeeër en de tollenaar.
Moedeloos kun je worden als je ontdekt hoe weinig er terechtkomt van dat vruchtdragen.
Ik weet nog hoe ik als twintiger probeerde vrucht te dragen.
Heel vroom te leven.
Ik deed mijn best.
Maar o, wat viel het tegen.
Aan de buitenkant misschien niet.
Van buiten zag het er wellicht best aardig uit.
Misschien zelfs als om door een ringetje te halen.
Maar van binnen…
Als ik Galaten 5 las, over de werken van het vlees en de vrucht van de Geest, dan ontdekte ik bij mezelf meer werken van het vlees, dan vrucht van de Geest.
Het leek wel: Hoe harder ik me best doe, hoe erger…
En je probeert.
En probeert.
Je neemt jezelf voor om geduldiger te worden.
Liefdevoller.
Vriendelijker.
Maar telkens val je jezelf zo tegen.
En ondertussen word je er doodmoe van.
En soms ook hard.
Vooral ook naar anderen.
Beoordelend.
Veroordelend.
Zo van “Nou die doet dat, tsss”.
Totdat ik iets begon te begrijpen.
Ik moet niet voortdurend naar vrucht sporen.
Ik moet bij de Wijnstok zijn.
Ik moet bij Jezus Zelf zijn.
Jezus zegt: “Ik ben de wijnstok en jullie zijn de ranken. Als iemand in Mij blijft en Ik in hem, zal hij veel vruchten voortbrengen. Maar zonder Mij kun je niets doen”.
Hoor je het?
Wie in Mij blijft, draagt veel vrucht.
Jezus zegt dus niet: “Heel hard werken. Goed je best doen. Misschien mag je ooit een rankje worden”.
Nee.
Wie in Mij blijft, die draagt vrucht…
De vrucht komt voort uit de verbondenheid met Hem.
In Hosea staat het zo mooi: “Uw vrucht is uit Mij gevonden”.
Daar ligt het geheim.
Niet in jouw kracht.
Maar in Zijn genade.
Dat betekent niet dat je nu maar achterover kunt leunen.
Alsof het er niet meer toe doet hoe je leeft.
Integendeel!
Genade maakt je niet werkeloos.
Genade maakt je vruchtbaar.
De Heilige Geest leert je liefhebben.
Hij leert je vergeven.
Hij leert je dienen.
Hij leert je om niet langer voor jezelf te leven, maar voor de HEERE.
Niet om Zijn kind te worden.
Maar om Zijn kind te zijn.
Omdat je Zijn kind bent!
Dat zie je trouwens ook terug in de gereformeerde belijdenisgeschriften. (denk bijv. aan DL 3/4 16)
In de Catechismus wordt de Wet besproken in het deel van de dankbaarheid.
Eerst genade, dan vrucht…
Gemeente, ik ga afronden.
De pachters wilden de wijngaard zonder de eigenaar.
Ze wilden de erfenis zonder de erfgenaam.
Hoe zit dat bij ons?
Wij kunnen zo druk zijn met ons leven.
Met ons geloof.
Met onze goede werken.
Met onze vrucht.
Maar…
Waar is de Zoon?
Jezus vraagt vanmorgen niet allereerst hoeveel je hebt gepresteerd.
Hij stelt ons voor de beslissende vraag:
Wat doe je met de Zoon?
Verwerp je Hem?
Of vlucht je tot Hem?
Werp je je op Hem?
Deze Zoon, Die buiten geworpen werd, is gekomen om zondaren zalig te maken.
Hij is de verworpen Steen.
God heeft Hem tot een Hoeksteen gemaakt.
Op die Hoeksteen bouwt God de gemeente.
Daarop wordt ook jij gebouwd.
Niet op je eigen vroomheid.
Niet op je eigen goede werken.
Niet op je eigen geloofskracht.
Maar op Jezus.
Hij draagt wat wij niet kunnen dragen.
Hij volbrengt wat wij niet kunnen volbrengen.
Hij schenkt de vrucht die wij vanuit onszelf niet kunnen voortbrengen.
Daarom, gemeente:
Zie op Jezus!
Naar de Zoon die buitengeworpen werd.
Naar de Zoon Die werd gekruisigd.
Naar de Zoon Die werd opgewekt!
Hij leeft!
Hij regeert!
Hij komt!
Straks vieren we weer Kerst.
Maar we leven naar Zijn wederkomst.
Nog even.
Dan komt Hij.
En dan zal blijken dat Gods bouwwerk niet mislukt is.
De Hoeksteen ligt vast!
Wie op Hem vertrouwt zal niet beschaamd worden.
Ons houvast?
Hij houdt vast!
Jezus alleen.
Jezus helemaal!
Amen.
