Dordtse Leerregels (inleiding)

Het kan aan mij liggen, aan mijn perceptie, maar ik denk dat de Dordtse Leerregels niet echt bekend zijn.
Sterker, ik denk zelfs dat mensen eerder nare dan vrolijke gedachten krijgen als zij ‘Dordtse Leerregels’ horen.

Ik schat zo in dat de Leerregels worden geassocieerd met ‘zwaar’, ‘moeilijk’ en ‘deprimerend’.
‘Iets van vroeger.’
‘Hooguit iets voor (Oud) Ger. Gemmers (in Ned., binnen of buiten), of de zware tak van de Christelijk-Gereformeerden, iets voor Herstelden, maar niet voor ons’.

Zelf heb ik nooit uit de Dordtse Leerregels gepreekt.
Terwijl ik naast de werken over Dordt (Graafland, Verboom, Van den Brink, enz.) wel prekenboeken heb staan van o.a. dominee C. den Boer, dominee C.A. Tukker en dominee W. Dekker.

Dekker besprak ooit de Leerregels in de gemeente van Loenen.
Zelf was ik eigenlijk van plan een jaargang colleges aan Dordt te wijden.
Een herseninfarct gooide roet in het eten.
Wellicht dat iemand denkt ‘Elk nadeel heb z’n voordeel’.

In ieder geval heb ik dus niet gepreekt uit de Leerregels.
Ook omdat ik hoorde (het gaat altijd ‘via via’) dat sommigen de preken uit de Heidelbergse Catechismus als ‘terug in de tijd’ ervaarden.
Je ben tegenwoordig al blij dat mensen überhaupt naar de kerk komen op zondagavond.
Mensen generen zich vandaag ook niet om te zeggen ‘Waarom zou je ’s avonds naar de kerk gaan? Waarom twee keer? Nergens voor nodig’. 
Ze beantwoorden hun eigen vraag.

Het is in deze context wel opvallend dat boeken waarin de klassieke verzoeningsleer wordt afgekraakt of de hel als achterhaald en liefdeloos menselijk verzinsel wordt afgeschaft op veel sympathie kunnen rekenen.
Dat soort boeken wint prijzen en scoort beter dan de drie gereformeerde geloofsbelijdenissen.

Nadenken over de inhoud van het geloof zoals in de belijdenissen gebeurt, is voor een groot aantal mensen onnodig.
‘Gewoon lief zijn voor elkaar en niet zeuren’.
‘En kijken wat werkt…’
‘Maar je moet wel…’
‘Je mag niet….’

Nog niet zo lang geleden zei iemand me.
‘Bij ons in de gemeente zingen we een paar liederen, we bidden en er is een korte preek en zo is het prima. Geen geloofsbelijdenis, geen Wetslezing. Gewoon een korte dienst, waarbij je met een uurtje weer buiten staat. Lekker laagdrempelig’.

Nou moet ik er meteen bij zeggen dat de geloofsbelijdenissen met inwijden hebben te maken en niet geschreven zijn als evangelisatie materiaal.

Enfin, ik lees dus van de week weer de Dordtse Leerregels.
Plots realiseer ik me dat de gereformeerden het liefst helemaal geen Leerregels hadden geschreven.
Was iedereen maar blij geweest met de Heidelberger en de Nederlandse Geloofsbelijdenis.

Echter.
Voor sommige mensen waren de Heidelberger en de Geloofsbelijdenis niet goed genoeg.
Zij wilden een revisie van deze belijdenisgeschriften.
En dienen een Remonstrantie in. 
Een formeel bezwaarschrift.
Ze heten Remonstranten.

Naar aanleiding van die Remonstrantie hebben de gereformeerden een contra-Remonstrantie geschreven. 
Die contra-Remonstrantie noemen we Dordtse Leeregels.

Let op!
De Leerregels spreken dus over de uitverkiezing, omdat ze daartoe uitgedaagd zijn.
Ondertussen willen de Leerregels wel vasthouden aan ‘Jezus alleen en helemaal’.
Aan het houvast dat Hij ons vasthoudt.
Aan het feit dat Jezus Zijn Naam waarmaakt: Zaligmaker.
Aan door het geloof alleen!

Het is…, ik vind het opmerkelijk aan het einde van de leerregels (vrij vertaald) te lezen:

Dit is de eerlijke, eenvoudige en oprechte uiteenzetting van de orthodoxe leer over de vijf punten die in Nederland onderwerp van discussie zijn geweest. Tegelijkertijd bevat zij een afwijzing van de dwalingen die de Nederlandse kerken een tijdlang hebben verontrust.

De Synode is van oordeel dat deze uitleg en afwijzing zijn gebaseerd op Gods Woord en overeenstemmen met de belijdenis van de Gereformeerde Kerken. Hieruit blijkt duidelijk dat sommigen — juist degenen die dat het minst zouden moeten doen — in strijd met waarheid, rechtvaardigheid en liefde hebben gehandeld door het volk wijs te maken:

• dat de leer van de Gereformeerde Kerken over de uitverkiezing en de daarmee verbonden onderwerpen mensen van ware godsvrucht en godsdienst afbrengt;
• dat deze leer een geruststellend kussen is voor zondige begeerten en voor de duivel, een vesting van Satan van waaruit hij mensen belaagt, velen verwondt en velen dodelijk treft met de pijlen van wanhoop of zorgeloosheid;
• dat deze leer God voorstelt als de veroorzaker van de zonde, als onrechtvaardig, tiranniek en huichelachtig (…);
• dat zij mensen zorgeloos laat leven doordat zij zouden denken dat hun levenswandel hun redding toch niet kan schaden als zij uitverkoren zijn, en dat zij daarom zonder gewetensbezwaar allerlei ernstige zonden kunnen bedrijven;
• (…)
• dat zij leert dat God, enkel op grond van zijn vrije wil en zonder rekening te houden met enige zonde, het grootste deel van de mensheid heeft geschapen en voorbestemd tot eeuwige verdoemenis;
• dat de verwerping op dezelfde manier de oorzaak is van ongeloof en goddeloosheid als de uitverkiezing de bron en oorzaak is van geloof en goede werken.
• (…)

Deze dingen erkennen de Gereformeerde Kerken niet alleen niet, maar zij verwerpen ze ook met afschuw en uit heel hun hart.

Verder wordt gezegd dat men zich ook moet baseren op persoonlijke uitspraken van afzonderlijke leraren, oud of nieuw, die vaak uit hun verband worden gehaald, verkeerd worden weergegeven of verdraaid.

Men moet het geloof van deze kerken beoordelen op basis van hun officiële belijdenissen en op grond van deze verklaring van de orthodoxe leer, die door alle leden van de volledige Synode unaniem is goedgekeurd.

Her besluit eindigt met het gebed:
Moge de Zoon van God, Jezus Christus, die aan de rechterhand van zijn Vader zit en gaven uitdeelt aan de mensen, ons heiligen in de waarheid.
Moge Hij degenen die zijn afgedwaald terugbrengen tot de waarheid.
Moge Hij de mond sluiten van hen die de gezonde leer lasteren.
En moge Hij de trouwe dienaren van zijn Woord vervullen met de Geest van wijsheid en onderscheidingsvermogen, zodat alles wat zij zeggen mag bijdragen aan Gods eer en aan de opbouw van degenen die naar hen luisteren.

Amen.

Het lijkt mij goed om de komende tijd de verwerpingen van de dwalingen per hoofdstuk kort weer te geven.
Want soms denk je zomaar ‘Die dwalingen gaan er vandaag in als zoete koek’.

Wordt dus vervolgd