Dood door schuld!

Preek jeugddienst 10 maart 2019

Dood door schuld…

Misschien vond je het thema wel een beetje heftig…
Dood door schuld…

Nou ja, het is ook een heftig thema.

De term “dood door schuld” ken je wellicht van het journaal of uit de krant.
Volgens ons Wetboek van Strafrecht gaat het bij “dood door schuld” om een misdrijf waarbij de dood van het slachtoffer te wijten is aan de schuld van de dader. 

Het wordt dus weer onderscheiden van “moord” en “doodslag”. 
Misschien heb je dat al bij maatschappijleer gehad, maar bij moord moet er sprake zijn van “voorbedachten rade”. Dus iemand heeft van tevoren gedacht: “Hem of haar ga ik vermoorden en daarvoor bedenk ik het volgende plannetje. Ik ga gna gna…” en vul maar aan.
Maar van tevoren weet de dader dus al dat hij iemand gaat vermoorden.
Bij “doodslag” is dat niet het geval. Er gebeurt iets, iemand verliest zijn zelfbeheersing en doodt een ander…

Triest allemaal.

Net zei ik “Dood door schuld” ken je wellicht van het journaal. Ik moest zelf aan twee voorbeelden denken, die diepe indruk op mij gemaakt hebben.En niet alleen op mij, maar op de hele Nederlandse bevolking.

Ik herinner me nog heel goed dat een vader tijdens een rechtszaak een stoel naar de rechter probeerde te gooien. Het filmpje staat op You Tube, maar ik vond het toch wat te heftig om die hier te laten zien.
Die vader gooide die stoel omdat hij ontzettend boos was.

In 2014 waren zijn vader van 67, zijn moeder van 64 en zijn kind van twee jaar namelijk omgekomen bij een ongeval.
De man die het ongeluk veroorzaakt had, was de controle over de auto verloren, was gaan slingeren en zo op het fietspad gekomen waar hij opa en oma en hun kleinkind raakte.
Een verschrikkelijk ongeval dus.

Maar omdat de rechtbank niet bewezen vond dat de man te hard had gereden, of dronken was, werd door de rechtbank een straf opgelegd van 120 uur werkstraf.
En dat vond die vader veel te weinig…
Een werkstraf van 120 uur, terwijl hij ouders en een kind verloor…

Een ander voorbeeld, zie je daarnaast staan. De meesten herkennen haar wel. Anne Faber.

Ze werd verkracht en vermoord.
Uiteindelijk veroordeelt de rechtbank in Utrecht de dader tot 28 jaar cel en tbs met dwangverpleging. Moord vonden ze niet bewezen, omdat er geen sprake was van een vooropgezet plan. Hij zag haar, verkrachtte haar en toen ze begon te gillen… Van het een kwam het ander…
Dat er ‘dood door schuld’ op het plaatje staat, heeft vast te maken met het feit dat de maker van dit plaatje vond en vindt dat de staat, zeg maar de regering medeschuldig is aan de dood van Anne. De dader, dus de man die haar verkrachtte en vermoordde had namelijk proefverlof en dat had nooit mogen gebeuren…
Alsof hij zeggen wil: “Ons rechtssysteem deugt niet”.

Met name bij de zaak van Anne Faber hoorde je stemmen van mensen die zeiden dat de doodstraf eigenlijk weer ingevoerd moest worden.
Ook op school hoorde ik dat.
Wraakgevoelens, de roep om “recht” en gedachten hoe dat het beste uitgevoerd zou kunnen worden…
Maar goed, ook als je de dader de doodstraf zou geven, Anne krijg je er niet mee terug…

De doodstraf. Eeuwen al toegepast…
Zo kenden de Assyriërs en de Babyloniërs de kruisigingsstraf al. Daarnaast werden mensen soms opgehangen in een kooi, waar ze stierven, omdat er geen water en eten was. Wreed…
De kruisdood is dat ook…
De gekruisigde hing letterlijk tussen hemel en aarde. Een eerloze en schandelijke dood, bedoeld voor misdadigers en criminelen, zoals dieven en moordenaars.Doodstraffen zijn verschrikkelijk, onthoofding, de galg, verdrinken, levend begraven, radbraken en vierendelen. De guillotine die de Fransen naar Nederland meevoerden lijkt me nog het meest ‘prettig’, al is dat raar gezegd. Maar goed, in ieder geval beter dan de elektrische stoel…

In Nederland werd de doodstraf pas in 1870 afgeschaft. Tenminste in vredestijd. Na de Tweede Wereldoorlog zijn er in Nederland wel mensen geëxecuteerd. Mussert, de leider van de NSB bijvoorbeeld. Pas in 1983 werd in de Grondwet bepaald dat de doodstraf niet meer kan worden opgelegd (artikel 114). Sindsdien kent Nederland de doodstraf niet meer. Ook niet meer voor misdrijven die in oorlogstijd worden gepleegd.
Dus ook niet voor degenen die naar het Kalifaat zijn afgereisd om zich aan te sluiten bij de IS.

De laatste die in Nederland de doodstraf kreeg, was Johannes Nathan. Zijn voornaam betekent “De HEERE is genadig”. Zijn achternaam “God heeft gegeven”, “geschenk van God”. Op 31 oktober 1860 werd hij om 10.00 in de morgen in Maastricht opgehangen. Hij had zijn schoonmoeder vermoord…

De één na laatste was Pieter Pijnacker, geboren in Hazerswoude. Op 9 juni 1860 werd hij in Gouda opgehangen vanwege de moord op Cornelia Vergeer in Reeuwijk.
Hij had een kaas gestolen en zij betrapte hem. En hij wist niet beter te doen dan de vrouw dan maar dood te slaan.

Zijn executie vond plaats op de Markt aan de zijkant van het Stadhuis van Gouda. Zo’n 7000 (!) mensen waren naar de terechtstelling komen kijken. Schoolkinderen werden deze keer weggehouden…

Dood door schuld…

En nu Jezus…
Waarom zo’n lange inleiding…

Nou, om je bewust te maken van het feit dat Jezus de doodstraf heeft gekregen.
En dat er een heus proces gevoerd is!

Van dat proces is geen procesdossier of procesverslag.
Maar je mag aannemen dat een nauwgezet Romeins ambtenaar wel een verslag geschreven heeft en dat naar Rome gestuurd heeft, maar dat verslag hebben wij dus niet.

De enige verslagen die we hebben, zijn van de vier evangelisten: Matthéüs, Marcus, Lukas en Johannes.
De bekende joodse geschiedschrijver Flavius Josephus geeft ons veel historische informatie over de jaren rondom het proces, maar weinig of niets over Jezus. 
Romeinse schrijvers als Suetonius, Plinius de Jongere en Tacitus, vermelden wel iets over Jezus, maar zeggen vrijwel niets over zijn proces. 

En toch, hoewel de verslagen van Mattheüs, Markus, Lukas en Johannes geen juridische procesverslagen zijn, geven ze wel weer wat er gebeurde.
Jezus wordt ter dood veroordeeld.
Eerst door het Sanhedrin.
Toen bij Pilatus.

Bij het Sanhedrin krijgt Hij de doodstraf omdat Hij Zich de Messias, de Christus noemt. Hij zegt dat de heerlijkheid van God niet zozeer in de tempel huist, maar in Hem Zelf.[i]De hogepriester verscheurde zijn kleren en riep uit “Hij heeft God gelasterd. Waarom hebben wij nog getuigen nodig? Zie, nu hebt u Zijn godslastering gehoord.
Wat denkt u? En zij antwoordden en zeiden: Hij is schuldig en verdient de dood.”[ii]
In de procedure voor Pilatus wordt echter aangevoerd dat Jezus majesteitsschennis heeft gepleegd.[iii]
En hoewel Pilatus Hem niet schuldig acht… wordt Hij toch ter dood veroordeeld.
Omdat de weifelende procurator Pilatus zwicht voor de druk. Hij geeft het Sanhedrin hun zin door Jezus over te geven om gekruisigd te worden.
De onschuldige krijgt de dood van een vervloekte.
Waarom? Waarom?
Is hier sprake van “Dood door schuld” of van een dwalend rechtssysteem en omdat Jezus met voorbedachten rade wordt gekruisigd van “moord”?

Ik denk dat Zijn discipelen helemaal verslagen waren, toen Jezus gekruisigd werd.
Overstuur.

Altijd goed gedaan…
Altijd mensen geholpen…
Lammen weer laten lopen…
Melaatsen genezen…
Blinden weer ziende gemaakt…
Zelfs doden opgewekt…

Waarom?

Nou, dat wordt pas duidelijk na Pasen. Na Pasen zie je de omslag.
Denk aan het verhaal van de Emmaüsgangers.
Tegen de Emmaüsgangers zegt de Opgestane Heere:
“…O onverstandigen en tragen van hart! Dat u niet gelooft al wat de profeten gesproken hebben!
Moest de Christus dit niet lijden en zo in Zijn heerlijkheid ingaan? En Hij begon bij Mozes en al de profeten en legde hun uit wat in al de Schriften over Hem geschreven was.”[i]

Jezus verwijst naar – wat wij noemen – het Oude Testament. Hij moest lijden.

Als er later een Ethiopiër vanuit Jeruzalem op de terugreis is, leest hij Jesaja 53.[ii]Zeg maar het Bijbelgedeelte wat wij gelezen hebben.
En Filippus legt uit dat dat gedeelte over Jezus gaat!

Jezus is om onze overtredingen verwond, om onze ongerechtigheden verbrijzeld.
De straf die ons de vrede aanbrengt, was op Hem…


De Heidelbergse Catechismus zegt dan ook in vraag en antwoord 38:
Waarom heeft Hij onder den rechter Pontius Pilatus geleden?
Opdat Hij, onschuldig onder de wereldlijke rechter veroordeeld zijnde, ons daarmede van het strenge oordeel Gods, dat over ons gaan zou, bevrijdde.

Hij stierf voor ons.
In onze plaats…
Denk aan het Avondmaal: Ik voor u; Ik voor jou.
Jezus is het Lam, Dat de zonden van de wereld wegdraagt…[iii]

Petrus zegt het zo in zijn eerste brief
Want ook Christus heeft eenmaal voor de zonden geleden, Hij, Die rechtvaardig was, voor onrechtvaardigen, opdat Hij ons tot God zou brengen.

De rechtvaardige sterft voor de onrechtvaardigen.

Wie zijn dat die onrechtvaardigen over wie Petrus het heeft?

Pilatus?
Kajafas?
De moordenaar van Anne Faber?
De Joden?
Eeuwenlang is hun “Godsmoord” in de schoenen geschoven.
Ze hebben Jezus gekruisigd, wij zullen hun eens…

Ik zou zeggen: denk aan jezelf!
Of zoals Revius dichtte: ”t en zijn de Joden niet. Heer Jesu, die u kruisten, maar ik ben ”t, o Heer, ik ben ”t die u dit heb gedaan: want dit is al geschied, eilaas! om mijne zonden” (Revius). 

Luther dichtte ooit:
“Onze grote zonde 
en zware euveldaad
heeft Jezus, ware Zoon Gods
geslagen aan het kruis”

“Daarom mogen wij u,
arme Judas, volk der Joden,
niet als vijand schelden,
’t is alles onze schuld.”Wie zijn schuldig?

Allen die herhaaldelijk in zonden vallen; want voor onze zonden leed Christus de kruisdood, en degenen die zich aan zonde en verkeerdheid te buiten gaan, ‘kruisigen Gods Zoon opnieuw en bespotten Hem’ (Heb. 6:6, leert nota bene het catechisatieboekje van de contra-reformatie.[i]

En jij en ik weten: bij die “allen die herhaaldelijk in zonden vallen” horen jij en ik.

Paulus zegt in 2 Korinthe 5 
21Want Hem Die geen zonde gekend heeft, heeft Hij voor ons tot zonde gemaakt, opdat wij zouden worden gerechtigheid van God in Hem”.

Een paar verzen daarvoor heeft hij in vers 15 gezegd:
“En Hij is voor allen gestorven, opdat zij die leven, niet meer voor zichzelf zouden leven, maar voor Hem Die voor hen gestorven en opgewekt is.”

Leef jij voor Jezus?
Lukt het?

Lukt het om niet te zondigen?
Lukt het om in je Bijbel te lezen?
Te bidden?
Je naaste lief te hebben?
Er voor de ander echt te zijn?

Lukt het om het goede te doen?
Niet te mopperen thuis of ongehoorzaam te zijn?
Geen grote mond te geven?
Niet mee te doen als iemand in een Whatsapp gemeen wordt besproken?

Lukt het, God liefhebben boven alles en de naaste als jezelf?
Lukt het om te leven met Jezus?
Weet je wat Paulus zegt in vers 20?

Namens Christus smeken wij: laat u met God verzoenen.

De Bijbel In Gewone Taal vertaalt met: Namens Christus vraag ik jullie dringend: Neem de vrede die God ons aanbiedt, dankbaar aan…

Leef nu van de genade!

Hoe?
Niet door jezelf op te poetsen.
Niet door eerst proberen zelf vroom te worden. “Als ik dit of dat niet meer doe, dan…”

Nee, door te zeggen:
Heere, hier ben ik, met al mijn tekorten, met al mijn fouten, met al mijn nukken, met al mijn eigenaardigheden…

Leg al je zonden maar op het Lam.[i]
Jezus draagt, het Lam van God, draagt ze weg…

Nooit vergeten: het Evangelie van Jezus Christus gaat niet over wat jij en ik moeten.
Niet over wat jij of ik moet, maar over wat God in Jezus doet!
Hij verzoent de zonden.
Niet alleen die van jou, maar van de hele wereld.
Juist op Goede Vrijdag overwint Hij het kwaad.
De Vader zette er op de eerste Paasdag Zijn handtekening onder.

Je bent gedoopt.
Dopen wil zeggen: met Hem sterven, met Hem opstaan.[ii]
Om voor Hem te leven.
Van Hem te leven.
Wie zijn die onrechtvaardigen over wie Petrus het heeft?, vroeg ik net.
Zij die met Christus begraven zijn en met Hem opgestaan zijn .

Dat zijn allen die weten dat zij alle rechtvaardigheid van Jezus verwachten. 
Die zich in zichzelf wel als onrechtvaardige kennen, maar weten: Hij voor mij…
Allen die belijden: inderdaad “Dood door schuld”.
Hij stierf niet alleen voor mij, Hij stierf aan mij, door mij…
Aan mijn weerbarstigheid. Doordat ik van mezelf zo slechts luister en mijn eigen zin doe.
Aan mijn zelfhandhaving. Doordat ik graag zelf wel uitmaak wat ik doe. Ik maak zelf wel uit wat goed is en wat kwaad. Dat gezeur met die Bijbel…
Ook aan mijn goede bedoelingen die zo vaak op niks uitlopen.

Hij stierf aan mij… Hij stierf door schuld. Ook de mijne…
Maar Goddank. Hij neemt mij ook mee in Zijn opstanding…
Hij maakt mij levend! Levend voor Hem.

Amen!


[i]Leviticus 1:4.

[ii]Vgl. Rom. 6:3 e.v.. Zie ook Kol. 2: 17 e.v..


[i]Geciteerd in Pinchas Lapide, Wie waren schuldig aan de dood van Jezus?, Kampen: J.H. Kok, 1988, 122.


[i]Lukas 24:25-27.

[ii]Zie Handelingen 8:26-40.

[iii]Vgl. Joh. 1:29.


[i]Eigenlijk niet vanwege Zijn Messiaspretenties maar vanwege Zijn tempelschennis. De Zoon des mensen is degene die zich aan Gods rechterhand heeft gezet en met eer en majesteit is gekroond. De heerlijkheid des HEEREN (de sjechina) was niet meer verbonden aan de tempel, waarbij de Jood zweerde, doch deze woonde in Jezus, de Zoon des mensen. Met die uitspraak van Jezus werd daarom voor de hogepriester de tempel geschonden. Zie H. P. Medema, Het proces tegen Jezus, Vaasen: Medema, 1990.

[ii]Zie o.a. Mattheüs 26: 65 en 66.

{iii]Zie o.a. Mattheüs 27:11.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: