Er komt een moment dat er niet(s) meer te onderhandelen valt.
Je hebt ontkend.[i]
Je bent boos geweest.[ii]
Je hebt gepiekerd en gebeden.
Onderhandeld met God, de ander en jezelf.[iii]
Maar op een gegeven moment dringt de realiteit zich op.
Blijken gedane zaken geen keer te nemen.
Nooit meer…
Volgens Elisabeth Kübler-Ross is de vierde fase van rouw: depressie.[iv]
Zij doelt op de somberheid en het verlies van levenslust.
Het “nergens zin in” meer hebben.
De lusteloosheid en de somberheid.
Fase 4.
Het moment dat het kwartje valt.
Dat de werkelijkheid werkelijk doordringt.
Dat kan zijn: het gemis.
De geliefde die echt weg is.
Ongeneselijk betekende toch echt ongeneselijk.
Het werk dat echt niet terugkomt.
Vul maar in…
De toekomst die jij voor je zag, is weg.
Ondertussen draait de wereld gewoon door.
In het begin leek ze even met jou stil te staan.
In het begin lopen mensen in en uit.
In het begin wordt er gebeld en geschreven.
Maar op een gegeven moment wordt het stil.
De buurman wast fluitend zijn auto.
De buurvrouw lapt zingend haar ramen.
Frans-Pieter vliegt vrolijk met z’n nieuwe vrouw naar Ibiza.
Carolien rijdt naar de super waar de energiedrank in de aanbieding is.
Haar kleine Ragnar vindt het zo lekker.
In de Kuip landt een helikopter.
Op de tribune denkt Hendrik: “Nu, dit jaar gaat het gebeuren”.
Verdriet, rouw kan verdrongen worden.
Daarbij zijn wij vaak oplossingsgericht.
Is iets stuk? Wij repareren het of laten het repareren.
(Of gooien weg en kopen direct een nieuwe… )
Is iemand ziek? Wij zoeken de beste dokter.
We googlen de beste remedie en eisen die vervolgens beleefd: “U moet…”.
Is er een probleem? Wij maken een plan.
Maar soms valt er niet te repareren.
Niets te kopen.
Niet te googelen.
Niet te eisen.
Niets te plannen.
Soms is er alleen gemis.
Soms wordt er alleen gehuild.
Vroeger moest ik de kortste Bijbeltekst leren: “Jezus weende”.[v]
De Nieuwe Bijbelvertaling van 2021 maakte er “Jezus begon te huilen” van.
Wat ik er mee zeggen wil:
Bij het graf van een vriend houdt Jezus geen beschouwing over de vijf fasen van rouw.
Hij schrijft er ook geen vijf blogs over.
Hij huilt…
Rouw, verdriet, tegenslag doet iets met jouw en mijn geloven.
Je hebt gebeden maar de woorden lijken niet verder gekomen te zijn dan het plafond.
Je hoort iemand zeggen “God ziet jou!”.
Maar je denkt “Ja, ja, Hij keek zeker net de andere kant op …”.
Door hoeveel mensen is en wordt Davids schreeuw uit Psalm 22 niet herhaald:
“Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten?”.
Aan het kruis neemt Jezus dezelfde woorden op Zijn lippen.
En Hij sterft…
Fase 4 is een fase waarvan je denkt: ik moet er asap[vi], zo snel mogelijk uit.
Dat vinden anderen wellicht ook.
Daarom zeggen mensen soms tegen een rouwende:
“Je moet ook kijken naar wat je nog wél hebt.”
“Gelukkig heb je mooie herinneringen.”
“Kop op. Je moet verder.”
Je moet echter niks!
Ga maar zitten.
En rouw.
Geef jezelf de tijd.
Een pelgrim loopt niet altijd met zeven mijlslaarzen vooruit.
Soms is een mijl al ver.
Soms lukt het zelfs het lopen amper of niet.
Soms zit een pelgrim langs de kant van de weg.
Het hoofd in de handen.
Zonder kracht om door te gaan.
Niet vooruitkijkend naar wat voor ligt.
Alleen maar verdrietig terugkijkend.
Is een pelgrim dan geen pelgrim meer?
Tuurlijk wel, alleen loopt hij of zij “nu even niet”.
Paulus schrijft: Alles hangt af van God en Zijn barmhartigheid.
Niet van de wil of de inspanning van een mens.
Niet ik houd God vast.
God houdt mij vast.
Ook toen ik ontkende.
Ook toen ik zo boos was.
Ook toen ik onderhandelde.
Het geloof van een pelgrim is een “nochtans”, een “en toch” geloof.
Mijn enige houvast?
Hij houdt vast!
[i] Zie https://glismeijer.com/2026/09/01/fase-1/, d.d. 2026-09-08.
[ii] Zie https://glismeijer.com/2026/09/05/fase-2/, d.d. 2026-09-08.
[iii] Zie https://glismeijer.com/2026/09/07/fase-3/, d.d. 2026-09-08.
[iv] De fases van rouw zijn: (1) ontkenning (2) (onderdrukte) woede (3) onderhandelen (4) depressie (5) aanvaarding.
[v] Zie Johannes 11:35.
[vi] Zo leerden wij het in militaire dienst asap staat voor a.s.a.p. dat is as soon as possible.
Goudse pelgrim 